„Nie jestem z tym sama”.
Warsztaty z nauczycielkami, 24–25 września 2026

Osiem szkół. Różne przedmioty. Wiele perspektyw.

Za nami dwa dni warsztatów dla nauczycielek w programie „Dojrzewanie bez stereotypów”. Spotkaliśmy się, żeby lepiej rozumieć, co dzieje się z młodymi ludźmi w okresie dojrzewania. Chcieliśmy też zobaczyć, jak stereotypy i dyskryminacja wpływają na życie klasy, i poćwiczyć różne sposoby reagowania.

Wymiana doświadczeń

Uczestniczki łączy wielkie zaangażowanie w pracę z dziećmi. Uczą różnych przedmiotów – m.in. polskiego, WF-u, matematyki, angielskiego i informatyki – i mają różny staż pracy. Dzięki temu, mogliśmy usłyszeć bardzo różne perspektywy, co było niezwykle wnoszące.

Uczestniczki podkreślały, jak rzadko mają okazję do otwartej, spokojnej rozmowy z osobami, które rozumieją ich codzienność. Mówiły też, że ważne było dla nich odkrycie, że nie są jedyne, które mierzą się z problemami dzieciaków w okresie dojrzewania.

Najpierw: sprawczość

Zaczęłyśmy od pytania: na co naprawdę mam wpływ w swojej klasie? Pracowałyśmy z kręgami troski, wpływu i kontroli. Nie szukałyśmy idealnych rozwiązań, tylko małych kroków, które można zrobić już jutro.

Dlaczego właśnie teraz?

Okres dojrzewania wzmacnia stereotypy płci. Rośnie presja, żeby być „prawdziwym chłopakiem” albo „prawdziwą dziewczyną”, a pilnowanie tych ról przejmują rówieśnicy. Nastolatki dostają też bardzo wyraźne „instrukcje” z internetu.

Rozmawialiśmy o ciele, mózgu, emocjach i budowaniu tożsamości. Nasza diagnoza pokazała, że nauczycielki wiedzą, że temat dojrzewania jest ważny, ale dużo trudniej jest im o nim rozmawiać. Dlatego poświęciłyśmy mu osobny czas.

Najtrudniejsze: przemoc rówieśnicza

Uczestniczki wskazywały ją jako największe wyzwanie. Odróżnialiśmy konflikt od przemocy i przyglądaliśmy się jej różnym formom, także tym mniej widocznym, takim jak przemoc słowna, cyberprzemoc i wykluczanie. Na koniec stworzyliśmy wspólny bank reakcji, czyli zdań i sposobów działania, które sprawdzają się w reakcji na przemoc.

Jedna zasada wybrzmiała szczególnie mocno: niedoskonała reakcja jest lepsza niż idealna cisza.

Co mówią uczniowie i uczennice?

Omówiłyśmy wyniki ankiety wypełnionej przez 253 uczniów i uczennice. Zwróciliśmy uwagę na to, że:

  • Dzieci znają wartości związane z równością. Jednak im bliżej codziennego życia klasy, tym słabiej czują swój wpływ.
  • Tylko 29% dzieci czuje, że ma wpływ na to, jak traktuje się ich klasa. Prawie połowa nie potrafi tego ocenić.
  • Dziewczynki znacznie mocniej niż chłopcy odrzucają myśl, że płeć powinna decydować o zawodzie.
  • Tylko 4 na 10 dzieci jest w pełni przekonanych, że dojrzewanie chłopców liczy się tak samo jak dojrzewanie dziewczynek.

Od warsztatu do klasy

Częścią warsztatów była praca nad scenariuszami lekcji, które do grudnia nauczycielki przeprowadzą w swoich klasach. Omówiliśmy również pracę projektową, którą wykonają dzieci po warsztatach. Ich efektem będą kampanie uczniowskie i propozycje zmian w statutach szkół. Do lutego nauczycielki będą się też spotykać online na Kręgach Równościowych.

Warsztaty poprowadzili Ewa Pietruszczak i Maciej Barczak. Serdecznie podziękowania dla Biura Edukacji i Wychowania za udostępnienie sali i gościnę oraz Ewy Kwiatkowskiej za organizację i wsparcie logistyczne.

Program „Dojrzewanie bez stereotypów” jest realizowany przez Fundację moonka w ramach Programu Równych Praw prowadzonego przez Fundację im. Stefana Batorego i jest finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości (CERV)”.

Wyrażone poglądy i opinie są wyłącznie poglądami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Operatora – Fundacji im. Stefana Batorego. Ani Unia Europejska ani instytucja przyznająca finansowanie nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Masz pytania dotyczące projektu lub naszych działań? Napisz do nas na fundacja@moonka.pl — chętnie odpowiemy!

Przejdź do treści